يار محمد خان سهام الدوله / خاور بى بى شادلو
مقدمه 14
سفر نامه هاى سهام الدولة بجنوردى ( فارسى )
سياحان خارجى كه از بجنورد ديدن مىكرده يا عبورى مىگذشتهاند به نيكويى از او ياد كردهاند ، از جمله هانرى موزر ، نويسندهء سفرنامه تركستان و ايران و كلنل ييت مؤلف كتاب خراسان و سيستان . سهام الدوله خاطرات دو سفر خود به تهران را در سالهاى 1307 و 1312 قمرى و سفرنامهء فرنگستان تا وين را در سال 1319 قمرى / 1902 ميلادى به رشتهء تحرير كشيده است . نوشتههاى او اوضاع و احوال سياسى و اجتماعى دوران سلطنت ناصر الدين شاه قاجار و ادارهء حكومتى بخشى از يك منطقهء مرزنشين كشور را در آن عهد به ما مىشناساند . سفرنامهء چهارم نوشتهء خواهر سهام الدوله ، يك بانوى كرد ايلياتى است كه خاطرات سفر نوشته و در ايام سفر به تمام ريزهكاريهاى امور اجتماعى زمان خود اشاره كرده است و اين نوشته از بانويى كرد وابسته به خانوادهء ايلخانى يادگارى است ارزشمند براى شناخت روحيات زنان عصر قاجار . مقالهء نامويس شادى نوشتهء دوست محقق و دانشمندم پرويز اذكائى و فهارس كتاب استخراج دوست فاضل آقاى محمد رسول درياگشت است كه در دوران خدمات دانشگاهى سالها كنار هم بوديم و آن هردو در كتابخانه مركزى و مركز اسناد دانشگاه تهران مصدر خدمات ارزشمند بودند . از دوست دانشمند آقاى دكتر عنايت رضا هم سپاسگزارم كه توانستند برخى از نام شهرهاى روسيه را تشخيص داده تصحيح فرمايند . قدرت الله روشنى زعفرانلو